เคยตั้งข้อสงสัยกันมั้ยว่าเรามีวิธีดูค่าสายตาด้วยตัวเองได้อย่างไรตัวเลข ตัวอักษรมากมายในใบวัดค่าสายตา บอกอะไรเราได้บ้าง แล้วจำเป็นไหมที่เราต้องรู้วิธีดูค่าสายตาด้วยตัวเอง ซึ่ง หมออุ๊ย คิดว่าการที่เราสามารถอ่านใบวัดค่าสายตาได้เบื้องต้น รู้วิธีดูค่าสายตาด้วยตัวเอง ถือเป็นเรื่องที่จำเป็นเพราะเราจะได้ทำความเข้าใจถึงความผิดปกติของสายตาเราได้ และเลือกเลนส์แว่นหรือคอนแทคเลนส์ได้อย่างถูกต้อง บทความนี้ หมออุ๊ย เลยจะมาสอนวิธีดูค่าสายตาในใบวัดสายตาแบบเข้าใจได้ง่ายๆ เพื่อให้เข้าใจปัญหาการมองเห็นของตัวเอง และเตรียมตัวก่อนเข้ารับบริการที่ ร้านแว่นตาใกล้ฉัน ได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
ค่าสายตาคืออะไร
ค่าสายตา คือค่าที่บอกถึงความผิดปกติในการมองเห็นของเราเพื่อนำไปตัดแว่นสายตาหรือเลือกซื้อคอนแทคเลนส์ ซึ่งการวัดสายตาจะวัดจากกำลังของกระจกตาและเลนส์ตารวมกัน โดยใช้หน่วยวัดเป็นไดออปเตอร์ (Diopter หรือ D.) ความผิดปกติของค่าสายตาจะแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก
สายตาสั้น (Myopia)
ภาวะที่ดวงตาสามารถมองเห็นวัตถุที่อยู่ใกล้ได้ชัด แต่มองวัตถุที่อยู่ไกลไม่ชัดเจน เกิดจากการที่ภาพไปโฟกัสก่อนถึงจอประสาทตา ในใบวัดสายตาจะใช้เครื่องหมาย ลบ (-) เช่น -0.50 -1.50
สายตายาว (Hyperopia)
อภาวะที่มองระยะใกล้ไม่ชัด เกิดจากการที่ภาพไปโฟกัสหลังจอประสาทตา ทำให้ต้องใช้การเพ่งสายตามากขึ้น ในใบวัดสายตาจะใช้เครื่องหมาย บวก (+) เช่น +0.75 +1.50
(อ่านเพิ่มเติม: สายตายาวคืออะไร? เข้าใจสาเหตุ อาการ และการรักษา จากหมออุ๊ย คลิก)
สายตาเอียง (Astigmatism)
สายตาเอียงเกิดจากกระจกตาหรือเลนส์ตาที่มีความโค้งไม่สม่ำเสมอ ทำให้แสงเข้าสู่ดวงตาไม่เท่ากัน ส่งผลให้ภาพที่เห็นเบลอหรือบิดเบี้ยวในใบวัดสายตาจะระบุด้วยค่า CYL และ AXIS (อ่านเพิ่มเติม: สายตาเอียง แก้ด้วยคอนแทคเลนส์สายตาปกติ โดยวิธีทดค่าสายตาได้จริงหรือไม่ จาก THE NEXT หรือ ค่าสายตาผิดปกติ มีกี่แบบ? เข้าใจง่าย พร้อมวิธีแก้ไขที่ควรรู้ จากหมออุ๊ย คลิก)
ทำไมเราต้องรู้วิธีดูค่าสายตา
หลายคนคิดว่าการดูค่าสายตาเป็นเรื่องของผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น แต่ หมออุ๊ย คิดว่าการเข้าใจค่าสายตาของตัวเองมีประโยชน์อย่างมาก เช่น ช่วยให้เข้าใจปัญหาการมองเห็นของตัวเอง สามารถตรวจสอบความถูกต้องของใบวัดสายตาได้ เลือกเลนส์แว่นหรือคอนแทคเลนส์ได้เหมาะกับการใช้งาน นอกจากนี้เวลาที่เราไปร้านแว่นยังทำให้เราสามารถพูดคุยและขอคำปรึกษาเกี่ยวกับเรื่องค่าสายตากับนักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์ได้เข้าใจมากขึ้น

วิธีดูค่าสายตาจากใบวัดค่าสายตา
ใบวัดค่าสายตา (Eye Prescription) คือเอกสารที่บันทึกผลการตรวจสายตา เพื่อนำไปตัดแว่นสายตาหรือคอนแทคเลนส์ ส่วนใหญ่นักทัศนมาตรจะเป็นผู้ตรวจวัดค่าสายตา ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้สามารถผลิตเลนส์ที่ตรงกับตำแหน่งดวงตา และให้การมองเห็นที่คมชัดที่สุด หมออุ๊ย จะสรุปวิธีดูค่าสายตาจากใบวัดค่าสายตา แบบที่เข้าใจได้ง่ายให้ค่ะ
- R/L หรือ OD/OS
R/OD บอกค่าสายตาข้างขวา และ L/OS บอกค่าสายตาข้างซ้าย - ค่า SPH หรือ Sphere
บอกค่าสายตาสั้นและยาวโดยมีหน่วยเป็นไดออปเตอร์ (Diopter หรือ D.) โดยมีเครื่องหมาย + และ – กำกับอยู่ โดยบวก (+) = สายตายาว และ ลบ (-) = ค่าสายตาสั้น - ค่า CYL หรือ Cylinder
ค่าที่บอกระดับ สายตาเอียง หากในใบวัดสายตาไม่มีค่า CYL แสดงว่าอาจไม่มีสายตาเอียง หรือมีในระดับที่น้อยมาก - ค่า AXIS
คือค่าองศาของสายตาเอียง ซึ่งจะใช้ร่วมกับค่า CYL ค่าจะอยู่ในช่วง 0 – 180 องศา เพื่อบอกตำแหน่งของความเอียงของกระจกตา - ค่า ADD
ค่าที่ใช้สำหรับคนที่มีปัญหาสายตายาวตามวัยมักพบในผู้ที่มีอายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป โดยใช้ในการตัดแว่นโปรเกรสซีฟ (อ่านเพิ่มเติม Drouise-eyeclinic10 เรื่องต้องรู้! ก่อนตัด แว่นโปรเกรสซีฟ แนะนำโดยหมออุ๊ย )

สายตาสั้น-ยาวเท่าไหร่ควรตัดแว่น
ค่าสายตาสั้น โดยทั่วไปถ้า หมออุ๊ย ตรวจวัดค่าสายตาแล้วเจอค่าสายตาสั้น -0.50D ถึง -0.75D diopter ขึ้นไป ก็จะแนะนำให้ตัดแว่นแล้วค่ะ เพราะการใส่แว่นตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยลดการเพ่งตา ลดอาการปวดตา ตาล้า แต่ผู้ที่มีสายตาสั้นระยะเริ่มต้น อาจจะไม่ต้องสวมแว่นตลอดเวลา (อ่านเพิ่มเติม: เมื่อไหร่ถึงควรตัดแว่นสายตา? สายตาสั้นเท่าไหร่ควรเริ่มใส่แว่น)
ค่าสายตายาว หมออุ๊ย ต้องบอกก่อนว่าค่าสายตายาวที่ควรตัดแว่นยังไม่มีตัวเลขตายตัว แต่ถ้าหากมีอาการมองระยะใกล้ไม่ชัดแล้วส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน หมออุ๊ย ขอแนะนำให้ตัดแว่นได้เลยค่ะ หากมีค่าสายตายาว +0.75D แล้วมีปัญหาต่อการใช้ชีวิตประจำวันหรือการทำงานก็สามารถตัดแว่นได้เลย เพื่อเป็นการถนอมสุขภาพดวงตา
เตรียมตัวยังไงก่อนไปวัดสายตาที่ร้านแว่นตาใกล้ฉัน
การตรวจวัดสายตาควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญ นักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์ ควรเลือกร้านแว่นตาใกล้ฉัน ที่มีมาตรฐาน มีเครื่องมือที่ทันสมัย มีบริการทดลองสวมจริงก่อนตัดสินใจซื้อ เช่นที่ร้าน THE NEXT เรามีนักทัศนมาตรและจักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ที่จะช่วยตรวจวัดค่าสายตาอย่างละเอียดด้วยเครื่องมือทันสมัย รวมถึงยังสามารถตรวจโรคตาอื่นๆ เพื่อให้เราได้ทราบถึงความผิดปกติและรักษาได้อย่างรวดเร็ว สามารถมาตรวจวัดสายตาและลองสวมแว่นแบบที่ตรงความต้องการได้ที่ ร้านแว่น THE NEXT กว่า 30 สาขาบนห้างชั้นนำ เพื่อให้การวัดสายตาแม่นยำมากที่สุด ควรเตรียมตัวก่อนเข้ารับการตรวจ ดังนี้
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงการเพ่งสายตาก่อนการตรวจวัด
- หากใส่คอนแทคเลนส์ ควรถอดก่อนตรวจอย่างน้อย 12 ชั่วโมง
- พกแว่นตาคู่เดิมไปด้วย
- แจ้งข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาสายตา
- แจ้งข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพโรคประจำตัว
- งดดื่มแอลกอฮอล์ก่อนตรวจวัดสายตา
สรุป
การรู้วิธีดูค่าสายตาด้วยตัวเอง จะช่วยให้เข้าใจปัญหาการมองเห็นของตัวเองได้มากขึ้น โดยเฉพาะการอ่านค่าหลักในใบวัดสายตา เช่น SPH บอกค่าสายตาสั้น/ยาว CYL บอกค่าสายตาเอียง AXIS บอกองศาของสายตาเอียง ADD บอกค่าสายตายาวตามวัย โดยในใบวัดค่าสายตาจะมีระบุ R/L เพื่อให้ทราบว่าค่าสายตาข้างขวาและซ้ายเป็นอย่างไร เมื่อได้ทราบเบื้องต้นแล้ว เราจะสามารถสื่อสารเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพตากับนักทัศนมาตรหรือจักษุแพทย์ได้อย่างเข้าใจมากขึ้น ซึ่งการตัดแว่นสายตา ควรเลือกร้านที่มีมาตรฐาน มีเครื่องมือทันสมัย อย่างร้าน THE NEXT ที่มีนักทัศนมาตรและจักษุแพทย์ที่จะช่วยตรวจวัดค่าสายตาและให้คำแนะนำในการตัดแว่นสายตาได้อย่างถูกต้อง
